حرفهایی از حقوق

مشکلات وعوامل ریشه ای اطاله دادرسی
نویسنده : شهاب موسوی - ساعت ٤:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/٥

مشکلات و عوامل ریشه‌ای اطاله دادرسی

فرآیند دادرسی شامل مجموعه مراحل دریافت دادخواست تا اجرای حکم است که در سیستم قضایی ما به دلیل مشکلات و کاستی‌های موجود مسیری بس طولانی و وقت‌گیر را طی می‌کند. در این پروژه به بررسی مشکلات اطاله دادرسی پرداخته شده است که می‌خوانید.

عنوان مشکل: ناکارآمد بودن نظام ابلاغ
عوامل ریشه‌ای مشکل

ناخوانا بودن (مربوط به ابلاغ‌ها) و یا الفاظ نامفهوم برای مخاطب در ابلاغات و یا اخطاریه‌ها، کمبود نیروی انسانی در واحد ابلاغ، فقدان یک ساختار مناسب و متناسب برای ابلاغ، فقدان ضابطین مستقل قضائی، فقدان سیاست واحد در ابلاغ کشور و ناهماهنگی و ناهمگونی آن، فقدان تجهیزات مناسب برای اجرای ابلاغ، عدم توجه به اهمیت ابلاغ اوراق قضائی، ضعف آموزش ماموران.

عنوان مشکل: عدم تناسب کمی و کیفی واحدهای قضائی
عوامل ریشه‌ای مشکل
نامناسب بودن ساختمان و یا فضای فیزیکی مناسب، کمبود تعداد ساختمان برای خدمت قضائی، کمبود تجهیزات و ملزومات اداری مورد نیاز، فقدان استانداردهای ساختمانی.

عنوان مشکل: عدم دسترسی قضات به قوانین و مقررات
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان یک نظام اطلاع‌رسانی مناسب و مطمئن قوانین و مقررات برای قضات.

عنوان مشکل: عدم نظارت و بازرسی مستمر
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان نیروی انسانی به تعداد کافی برای نظارت و بازرسی، فقدان رویه و دستورالعمل‌های مشخص برای نظارت و بازرسی، عدم توجه به نقش و اهمیت نظارت و بازرسی توسط مسئولان، عدم برخورداری از مشاهده پیامد متناسب و مناسب نسبت به عملکرد مطلوب، ضعف ساختار نظارت و بازرسی مستمر بر فرآیند دادرسی، ضعف ساختار نظارت و بازرسی مستمر بر عملکرد دادرسان.

عنوان مشکل: ضعف انگیزه قضات و کارکنان
عوامل ریشه‌ای مشکل
عدم توجه به علاقه قاضی در رسیدگی به پرونده‌ها، عدم توجه به شایسته‌سالاری در انتخاب (گزینش)، انتصاب و ارتقا، عدم توجه به شئونات قاضی در جامعه و نظام قضائی کشور، عدم توجه به سوابق کاری، کارآیی و سلامت عملکرد کارکنان در نظام پرداخت، عدم برخورداری از پیامدهای مثبت در مقابل انجام وظیفه، ضعف معیشت، صدور دستورات غیرقانونی به قاضی توسط مسئولین، دخالت‌های بی‌مورد مسئولین، برخورد نامناسب مسئولین، احساس ناخوشایند از نابسامانی قوانین و مقررات.

عنوان مشکل: فقدان اطلاع‌رسانی به ارباب رجوع
عوامل ریشه‌ای مشکل
ضعف نیروی انسانی از نظر کمی و کیفی در جوابگویی به نیازها و سئوالات ارباب‌رجوع، ضعف سیستم دسترسی ارباب رجوع به اطلاعات مربوط به پرونده، ضعف جوابگویی واحدها به ارباب‌رجوع در رابطه با پرونده و روند آن، ضعف ابزار و رویه‌های اطلاع‌رسانی در رابطه با نیازهای ارباب‌رجوع.

عنوان مشکل: عدم استفاده از تکنولوژی مناسب
عوامل ریشه‌ای مشکل
مقاومت سازمانی در بهره‌برداری از فناوری مناسب، فقدان و یا کمبود سخت‌افزار و نرم‌افزارهای مناسب جهت بهره‌برداری و عدم دانش و مهارت برای بهره‌گیری از فناوری.

عنوان مشکل: کیفیت پایین آرای قضائی
عوامل ریشه‌ای مشکل
کمیت‌گرائی در نظام ارزیابی عملکرد قضات، کمبود نیروی انسانی مناسب و متناسب، فقدان ساختار ارزیابی کیفیت آرای قضائی، عدم توجه به تخصص و تبحر قاضی در رسیدگی به پرونده‌ها، عدم تخصص‌گرائی در برنامه‌های آموزشی، عدم انتشار آرا جهت قضاوت عامه و یا متخصصان در کیفیت قضاوت، ضعف مراکز مشاوره قضائی برای قضات، حجم بالای پرونده‌ها و توجه ناکافی مسئولین به کیفیت.

عنوان مشکل: عدم فعالیت نظام‌مند واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی
عوامل ریشه‌ای مشکل
کمبود نیروی انسانی واجد صلاحیت در واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی، کمبود فضای فیزیکی و امکانات، فقدان انگیزه لازم برای اشتغال نیروهای کیفی در واحدهای ارشاد و معاضدت، عدم نظارت واحدهای ارشاد و معاضدت بر عریضه‌نویسی، عدم توجه مسئولین قضائی به نقش و اهمیت واحد ارشاد و معاضدت و خلاء آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مربوط به واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی.

عنوان مشکل: غیبت قضات در اوقات تعیین شده و یا مرخصی ساعتی
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان سازوکارهای ساختاری برای برنامه‌ریزی و نظارت بر زمان رسیدگی.

عنوان مشکل: فقدان سازوکار مناسب برای ارسال نیابت قضائی
عوامل ریشه‌ای مشکل
نداشتن دستورالعمل برای این موارد، کند بودن روال اداری، کمبود امکانات ارتباطی جدید.

عنوان مشکل: ناقص، ناخوانا بودن و یا بکارگیری الفاظ نامفهوم برای مخاطب در ابلاغات و یا اخطاریه‌ها
عوامل ریشه‌ای مشکل
عدم توجه قاضی و متصدیان امور دفتری در بکارگیری الفاظ، اشتباه منشی و یا دفاتر.

عنوان مشکل: عدم توجه مدیران دفاتر دادگاه به نقایص دادخواست
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان هماهنگی کادر اداری با قاضی شعبه، عدم آشنایی مدیران دفاتر دادگاه‌ها به مقررات قانونی و زیاد بودن حجم پرونده‌ها.

عنوان مشکل: پرونده‌های استنادی و اعاده آنها
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان رویه واحد و استاندارد شده برای پرونده‌های استنادی و اعاده آنها، فقدان رایانه و یا ماشینی شدن اطلاعات و بایگانی و عدم دسترسی به پرونده و بایگانی راکد.

عنوان مشکل: استعلامات قضائی مثل ناقص و نامفهوم بودن

عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان رویه‌های استاندارد شده پاسخ‌دهی به استعلامات، فقدان رویه‌ها و استانداردهای استعلامات قضائی، عدم آشنایی قضات به استعلامات قضائی و اطلاعات لازم در رابطه با محتوای آنها و شفاف نبودن متن استعلامات قضائی.

عنوان مشکل: عدم استفاده و یا دسترسی به وکیل و یا مشاور
عوامل ریشه‌ای مشکل
هزینه بالای خدمات قضائی و مشاوره‌ای، کمبود وکیل و مشاور مناسب و متناسب در سطح کشور و عدم آگاهی مردم به اهمیت بهره‌برداری از خدمات وکالتی و یا مشاوره‌ای.

عنوان مشکل: عدم اعزام به موقع زندانی از امور زندان‌ها

عوامل ریشه‌ای مشکل
کمبود نیروی انسانی در امور زندان‌ها و نیروی انتظامی، فقدان برنامه برای اعزام زندانیان به دادگاه، عدم ابلاغ رسمی و کتبی در بعضی از موارد و عدم الزام زندان در اجرای دستورات، عدم ابلاغ به موقع اخطاریه به اداره زندان، درخواست‌های همزمان برای تعدادی از زندانیان و در مرخصی بودن زندانی.

عنوان مشکل: نامناسب بودن ساختار تعیین وقت برای رسیدگی
عوامل ریشه‌ای مشکل
عدم نظارت قاضی برای تعیین اوقات رسیدگی، عدم توجه متصدیان تعیین وقت به زمان متناسب و مناسب برای رسیدگی به پرونده و حجم و تراکم زیاد پرونده.

عنوان مشکل:‌ پاسخ نامناسب به استعلامات توسط مراجع پاسخگو
عوامل ریشه‌ای مشکل
عدم پاسخگویی به استعلامات توسط افراد مسلط، مطلع و خبره نسبت به مسئله، شفاف نبودن استعلامات.

عنوان مشکل: نابسامانی فرم‌ها و اوراق قضائی
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان فرم‌ها در بعضی از زمینه‌های قضائی، فقدان ساختار مناسب برای فرم‌ها و برگه‌ها و نظام ثبت اطلاعات در برگه‌ها، عدم الزام کادر قضائی به استفاده از فرم‌های با رویه یکسان و استاندارد نبودن فرم‌ها و برگه‌ها.

عنوان مشکل: مفقود شدن پرونده‌ها و یا برگه‌هایی از پرونده

عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان نظام مستندسازی و تهیه نسخه‌های پشتیبان بدل و فقدان سیستم کارآمد برای نقل و انتقال پرونده‌ها به صورت داخلی و بین‌دستگاهی.

عنوان مشکل: اشکالات مربوط به پاسخ کارشناسی

عوامل ریشه‌ای مشکل
مسکوت ماندن ضمانت‌های اجرایی لازم برای پاسخ‌دهی به هنگام کارشناسی، کمبود کارشناسان رسمی در مناطق محروم، فقدان رویه‌های مناسب برای شناسایی و درجه‌بندی کارشناسان، عدم تمایل کارشناسان رسمی در عزیمت به مناطق محروم، ارجاع بیش از حد پرونده به تعدادی از کارشناسان معدود و ابهام و نارسا بودن قرار کارشناسی.

عنوان مشکل: مشکلات مرتبط با پزشکی قانونی
عوامل ریشه‌ای مشکل
هزینه‌های سنگین مربوط به پزشکی قانونی، مسکوت ماندن ضمانت اجرایی برای جواب‌دهی پزشکی قانونی، متمرکز بودن بعضی از آزمایشات تخصصی و کمبود تعداد آنها در کشور، کمبود و ضعف کارشناسی موجود در پزشکی قانونی، عدم اعزام مستقیم مصدوم توسط قاضی به پزشکی قانونی و تاخیر در پاسخ‌دهی کمیسیون‌های تخصصی به استعلامات

عنوان مشکل: ضعف در جلب متهم توسط نیروی انتظامی

عوامل ریشه‌ای مشکل
مسکوت ماندن ضمانت اجراهای کیفری برای امتناع از انجام دستور مقام قضائی، فقدان نظارت داخل سازمانی بر عملکرد نیروی انتظامی در رابطه با عدم اجرای دستور، عدم همکاری دستگاه‌ها برای معرفی متهم، عدم تعهد اخلاقی نیروی انتظامی برای جلب به موقع متهم، ضعف نظارت دستگاه قضائی بر نیروی انتظامی، ضعف حمایت‌های مادی و معنوی نیروی انتظامی در قبال جلب متهم و تقسیم‌بندی منطقه‌ای نیروی انتظامی و عدم امکان مداخلات در سایر حوزه‌ها.

عنوان مشکل‌: عدم ارائه به موقع نظریه داور (در پرونده‌های خانواده)
عوامل ریشه‌ای مشکل
فقدان ساختار کارآمد برای شناسایی و معرفی داور، عدم الزام قانونی داور جهت ارائه نظریه و عدم ابلاغ به موقع به داور.

عنوان مشکل: عدم حضور نماینده قانونی ادارات، سازمان‌ها و مراجع قانونی طی فرآیند دادرسی
عوامل ریشه‌ای مشکل
کمبود کارشناس به تعداد کافی در دستگاه‌های ذی‌ربط، عدم کفایت الزام قانونی برای حضور نماینده، عدم اطلاع به موقع (ابلاغ)، عدم آگاهی دستگاه یا نماینده به اهمیت حضور نماینده و اعزام نماینده غیرمطلع.

مجموعه مشکلات مرتبط با اطاله دادرسی و اقدامات اصلاحی
عنوان مشکل: ناکارآمد بودن نظام ابلاغ

مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تشکیل واحدهای ویژه ابلاغ (و یا در صورت تشکیل سازمان پلیس قضائی واگذاری ابلاغ به آن) با بهره‌گیری از تجربیات واحد ابلاغ در تهران.
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه.
- استاندارد نمودن فرم‌های ابلاغی و اخطاریه‌ها از نظر اندازه و چارچوب
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- طراحی نظام نظارت مطمئن بر امر ابلاغ
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- یکنواخت کردن مهرهای مورد استفاده در امر ابلاغ
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- برنامه‌ریزی، تامین نیروی انسانی و تجهیزات مناسب و آموزش نیروهای ابلاغ
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اصلاح قانون و مقررات ابلاغ و عملی و قابل اجرا نمودن آن
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عدم تناسب کمی و کیفی واحدهای قضائی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- متناسب کردن تعداد شعب رسیدگی‌کننده با تعداد پرونده‌ها.
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- متناسب نمودن توزیع جغرافیایی مجتمع‌های قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.

عنوان مشکل: عدم دسترسی قضات به قوانین و مقررات
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- ایجاد امکانات برقراری ارتباطات الکترونیکی برای همه قضات کشور
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ایجاد نظام جامع اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات به قضات اعم از مکتوب و الکترونیکی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.

عنوان مشکل: عدم نظارت و بازرسی مستمر
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین روش انتخاب بازرسین قضائی و آموزش آنان.
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ایجاد و استقرار نظام جامع یکپارچه نظارت، بازرسی و ارزشیابی عملکرد دادگستری‌های کشور
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: ضعف انگیزه قضات و کارکنان
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- برنامه‌ریزی (از قبیل تخصیص منابع انسانی و مالی) برای مختومه نمودن پرونده‌های جاری بیش از یک سال.
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه.
- ایجاد ساختار مناسب برای جابه‌جایی قضات و یا تغییر شغلی..
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- متناسب‌سازی نظام پرداخت با کمیت و کیفیت عملکرد قضات مبتنی بر نظام جامع ارزشیابی عملکرد
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.
- ساماندهی نظام جذب، انتصاب و ارتقای مدیران قضائی کشور.
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه.
- بازنگری و طراحی نظام استخدام کادر قضائی و اداری و متناسب‌سازی آنها با توجه به تخصص و مهارت.
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.
- تربیت تخصصی قضات بر اساس علائق در دوران دانشگاهی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تشکیل باشگاه رفاهی، تفریحی، سیاحتی و زیارتی مخصوص کارکنان
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- توسعه تعاونی‌های رفاهی، مصرف و مسکن برای کادر قضائی و اداری
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: فقدان اطلاع‌رسانی به ارباب رجوع
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- اختصاص عصر روزهای زوج برای جوابگوئی به ارباب رجوع با اعلام قبلی برای قضات و مدیران
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- برگزاری جلسات آموزشی عمومی عصر روزهای فرد در زمینه آشنایی مردم با مسائل حقوقی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ایجاد خلاصه پرونده جهت پاسخگویی به ارباب رجوع
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ایجاد سیستم الکترونیکی پیگیری پرونده
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تهیه منشور حقوق ذی‌نفعان پرونده و اطلاع‌رسانی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل اجرایی برای چگونگی دسترسی ذی‌نفعان به اطلاعات پرونده
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- طراحی نظام آموزش عمومی آشنایی با مسائل ضروری حقوقی و قضائی در دوره آموزش عمومی (آموزش و پرورش) و عالی (دانشگاه‌ها) به عنوان واحد اجباری
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.

عنوان مشکل: عدم استفاده از تکنولوژی مناسب
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- آموزش همگانی سیستم‌های ویژه و ICDL به کادر قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: کیفیت پایین آرای قضائی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تعیین استانداردهای زمانی برای رسیدگی پرونده‌ها در دادسراها و دادگاه‌ها برای تمام عناوین مجرمانه و دادخواست و نظارت بر اجرای آنها.
- کاهش ورودی پرونده‌ها از طریق فعال نمودن شوراهای حل اختلاف در محل دادگستری‌ها بعد از وقت اداری
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- کاهش ورودی پرونده‌ها از طریق افزایش ارجاع به شوراهای حل اختلاف و تقویت نظارت بر عملکرد آنان
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- ایجاد شرایط لازم برای مطالعه و بررسی پرونده توسط قاضی قبل از رسیدگی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- انتشار آرای با کیفیت مطلوب در قالب نشریه و یا سایر رسانه‌ها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل نظام ارجاع تخصصی پرونده‌ها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل استانداردسازی تهیه بدل پرونده
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- کاهش ورودی پرونده‌‌ها از طریق تدوین لایحه جرم‌زدایی و قضازدایی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- توجه به حجم کار مجتمع‌های قضائی، شعبه‌ها و قضات در ارجاع پرونده‌ها (استانداردسازی نظام ارجاع پرونده)
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- فراهم‌آوری امکانات لازم آموزشی برای آموزش سازمان‌یافته و منجر به مدرک برای قضات
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- آموزش خوشنویسی برای قضات
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- برنامه‌ریزی آموزش‌های تخصصی برای قضات
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه.

عنوان مشکل: عدم فعالیت نظام‌مند واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- توجه به جایگاه سازمانی و حفظ شان و منزلت نیروهای شاغل در واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین وظایف واحدهای ارشاد و معاضدت قضائی، جذب نیروهای مناسب و آموزش آنان
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ساماندهی عریضه‌نویسی تحت نظارت واحد ارشاد و معاضدت قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: غیبت قضات در اوقات تعیین شده و یا مرخصی ساعتی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین دستورالعمل نظارت مسئولان بر حضور قضات به ویژه در اوقات تعیین شده دادرسی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: فقدان سازوکار مناسب برای ارسال نیابت قضائی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین دستورالعمل اجرایی استانداردسازی تنظیم، ارسال، اعاده نیابت قضائی و اطلاع‌رسانی لازم
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- متمرکز نمودن نیابت در کلان‌شهرها و با قابلیت دسترسی فیزیکی مناسب (برای مراجعین از شهرستان‌ها و در خود شهر)
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- بهره‌گیری از فناوری اطلاعاتی و ارتباط الکترونیکی برای نیابت
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: ناقص، ناخوانا بودن و یا بکارگیری الفاظ نامفهوم برای مخاطب
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- یکسان‌سازی اخطاریه‌ها با بهره‌گیری از تجربیات مجتمع عدالت
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- استاندارد نمودن رویه‌ها و بهره‌گیری از الفاظ متعارف در ابلاغیه‌ها و دستورات قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تهیه نمونه‌های چاپی آماده و رایانه‌ای کردن اخطاریه‌ها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: عدم توجه مدیران دفاتر دادگاه به نقایص دادخواست

مجموعه اقدامات اصلاحی:
- ایجاد واحد پذیرش دادخواست با بهره‌گیری از کارشناسان خبره برای پذیرش دادخواست و ضمائم مورد نیاز در مراحل بدوی و تجدیدنظر
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- مکلف نمودن مدیران دفاتر برای درج علت احضار و اخطار و امضا و تایید نمودن احضاریه‌ها و اخطاریه‌ها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اصلاح مقررات در زمینه تهیه و روش‌های وصول دادخواست
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- آموزش مستمر مسئولان دفاتر همراه با آزمون در رابطه با دریافت دادخواست در بدو و حین خدمت و تشخیص نوع دعاوی با هماهنگی قاضی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تعیین حداقل ضمائم ضروری برای تقدیم دادخواست به ویژه در مرحله واخواهی و یا تجدیدنظر و با اعمال ضمانت اجرای متناسب
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- نظارت رئیس دادگاه‌های تجدیدنظر استان بر عدم پذیرش دادخواست‌های تجدیدنظر قبل از ارائه به دادگاه‌های بدوی صادرکننده رای
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- الکترونیکی شدن پرونده‌ها و سوابق در بایگانی راکد دادگستری
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: پرونده‌های استنادی و اعاده آنها

مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین بخشنامه برای پرهیز از ارسال پرونده استنادی در صورت همزمانی رسیدگی آن در مرجع قضائی اصلی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- دقت در تهیه بدل و نظارت قاضی بر آن
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اعلام وصول پرونده‌های استنادی توسط مدیران دفاتر و اعلام کتبی به قاضی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- استاندارد نمودن زمان، محتوا و رویه برای ارسال به مرجع درخواست‌کننده و اعاده پرونده به مرجع اصلی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اصلاح مقررات آیین دادرسی در رابطه با پرونده‌های استنادی با مشخص شدن شیوه و رویه
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تبیین گردش کار در صدور احکام و قرارها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل:‌ استعلامات قضائی مثل ناقص و نامفهوم بودن

مجموعه اقدامات اصلاحی:
- طراحی فرم‌های استاندارد شده و رویه‌های مشخص برای استعلامات
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ملزم نمودن مراجع پاسخ‌دهی به استعلام در زمان مقرر و نظارت بر آن
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- استقرار کارشناسان ثبت و تشخیص هویت اسناد، پزشکی قانونی و سایر کارشناسان ذی‌ربط در مجتمع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- آموزش شیوه استعلام به قضات به ویژه مشخص شدن دقیق خواسته
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تحویل استعلام به ذی‌نفع مگر در شرایط خاص بر اساس دستورالعمل
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: عدم استفاده و یا دسترسی به وکیل و یا مشاور
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- جذب و بکارگیری کارکنان با سابقه دستگاه قضائی در مرکز مشاوران
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- ایجاد تسهیلات لازم توسط قوه قضائیه برای مردم جهت دسترسی به وکیل از طریق مرکز امور مشاوران
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تعدیل و متناسب‌سازی تعرفه حق‌الوکاله در امور مالی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تشویق و اعمال سیاست‌های تشویقی برای اشتغال به کار وکیلان در مناطق محروم
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- تقویت واحدهای ارشاد و معاضدت در زمینه ارائه خدمات مشاوره‌ای
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- الزامی شدن حضور وکیل در دادرسی به ویژه در شرایط خاص
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- ایجاد فرهنگ عمومی برای بهره‌برداری از دانش و تخصص وکیلان
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: عدم اعزام به موقع زندانی از امور زندان‌ها
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای پاسخگویی الکترونیکی زندانی به مراجع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل جهت انتقال محکومان به حبس به سایر زندان‌های مستقر در محل اقامت آنان
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- طراحی سازوکارهای مناسب اطلاع‌رسانی به زندان جهت پرهیز از صدور مرخصی و یا احضار زندانیان در حال مرخصی جهت حضور در دادگاه
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل چگونگی اعزام و بدرقه زندانیان به مراجع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تشکیل یگان حفاظت به منظور اعزام و بدرقه به موقع زندانیان
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- بیان شفاف علت حضور، نتیجه عدم حضور و تمایل یا عدم تمایل زندانی به حضور در دعاوی حقوقی در اخطاریه زندانی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: نامناسب بودن ساختار تعیین وقت برای رسیدگی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- اصلاح قوانین و مقررات در جهت کاهش عناوین موارد فوق‌العاده در رسیدگی به پرونده‌ها
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: پاسخ نامناسب به استعلامات توسط مراجع پاسخگو
مجموعه اقدامات اصلاحی:
نظارت مدیران مراجع قضائی و سازمان بازرسی کل کشور بر تسریع در پاسخگویی به استعلامات قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: نابسامانی فرم‌ها و اوراق قضائی

مجموعه اقدامات اصلاحی:
- برقراری سیستم ثبت اطلاعات الکترونیکی پرونده‌ها در مجتمع‌های قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه
- ثبت دقیق لوایح و ضمائم
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- نظارت بر برگ شماری و نظام کدگذاری و کنترل پرونده‌ها، به ویژه در دادسراها
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: مفقود شدن پرونده‌ها و یا برگه‌هایی از پرونده
مجموعه اقدامات اصلاحی:
ارسال پرونده‌ها از طریق پیک یا پست سفارشی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تحویل و تحول پرونده‌ها و اسناد از بایگان قدیم به بایگان جدید
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- لاک و مهر نمودن سندها و ضمائم مهم پرونده‌ها و اعطای رسید
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- بسته‌بندی مناسب پرونده‌ها برای جلوگیری از مفقود شدن اوراق
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: اشکالات مربوط به پاسخ کارشناسی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- ایجاد بانک اطلاعات کارشناسان و به روزسازی آن با همکاری مرکز و کانون کارشناسان رسمی دادگستری و اطلاع‌رسانی به مراجع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- زمان‌بندی مناسب برای اخذ نظریه کارشناسی و نظارت بر انجام آن و برخورد قانونی با متخلفان
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل نظام‌مند نمودن ارجاع امور کارشناسی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- ساماندهی و استاندارد نمودن تعیین صلاحیت کارشناسان خبره
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- نظارت مستمر و ارزشیابی عملکرد کارشناسان توسط مراجع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
تنظیم سازوکارهای مناسب در راستای جذب کارشناسان و اخذ تعهد از آنان برای حضور و اشتغال در مناطق محروم
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- آموزش حین خدمت قضات در زمینه نحوه بکارگیری کارشناس (خبره در مناطق محروم) در فرآیند دادرسی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- صدور بخشنامه برای پرهیز از واگذاری انجام کارشناسی به نیروی انتظامی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- عدم بهره‌گیری از کارشناسان سلب صلاحیت شده و انتشار فهرست آنان توسط مراجع ذی‌ربط و ارسال آن به مراجع قضائی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل شیوه پرداخت هزینه کارشناسی در جهت ارتقای امور کارشناسی با تاکید بر ایجاد جاذبه در مناطق محروم
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: مشکلات مرتبط با پزشکی قانونی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین دستورالعمل برای پاسخ‌دهی سریع به استعلام‌ها به ویژه تعیین استانداردهای زمان پاسخگویی برای عناوین مختلف
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اتخاذ سیاست‌های مناسب برای معافیت از پرداخت هزینه‌های پزشکی قانونی در موارد عدم تمکن مالی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- اعزام مستقیم مصدومان به پزشکی قانونی از مراجع قضائی به جای اعزام از طریق نیروی انتظامی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- تدوین دستورالعمل‌های قانونی جهت اعلام نظریه پزشکی قانونی به طرفین
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: ضعف در جلب متهم توسط نیروی انتظامی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین دستورالعمل‌های مناسب جهت اجرا و اعمال ضمانت اجراهای مصرح در قوانین و مقررات مرتبط با ضابطین (از جمله مواد 16 و 20 آیین دادرسی کیفری)
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
ارائه راهکاری مناسب برای هماهنگی نیروی انتظامی جهت حضور و اجرای دستورات قضائی در خارج از حوزه استحفاظی آنان
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه
- نظارت بر اجرای جلب محکومان و متهمان توسط نیروی انتظامی
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه

عنوان مشکل: عدم ارائه به موقع نظریه داور (در پرونده‌های خانواده)
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- قضازدائی از پرونده‌های طلاق توافقی (لغو ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب سال 71 مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص طلاق توافقی)
زمان مورد نیاز برای اقدام: بیشتر از شش ماه

عنوان مشکل: عدم حضور نماینده قانونی ادارات، سازمان‌ها و مراجع قانونی در طی فرآیند دادرسی
مجموعه اقدامات اصلاحی:
- تدوین آیین‌نامه الزام به اعزام کارشناسان و نمایندگان مطلع و بصیر از دستگاه‌های دولتی به مراجع قضائی و تصویب آن توسط هیات دولت.
زمان مورد نیاز برای اقدام: کمتر از شش ماه.


comment نظرات ()